| شماره 756 | 25 شهريور 1405 |
نظریههایی درباره تاریخ شفاهی به روایت هوش مصنوعینظریه هفتم: دوگانگی تکاملیِ سند و روایتاسناد و تاریخ شفاهی نه رقیب یکدیگر، بلکه «دوگانگی تکاملی»ای هستند که در هر مرحله از پژوهش نقشی متفاوت و مکمل ایفا میکنند: در آغاز، اسناد «اسکلت» واقعه را میسازند و به مصاحبهگر اشراف میبخشند؛ حین مصاحبه، «محرک حافظه» راوی عمل کرده و از کلیگویی و خطاهای زمانی جلوگیری میکنند.
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی100 سؤال/48وظیفه پژوهشگر در قبالِ اطلاعات محرمانۀ (امنیتی – سیاسی) راوی چیست؟اطلاعات محرمانه بخش مهمی از تاریخ شفاهی است که ممکن است خواسته یا ناخواسته از سوی راویان بیان شود. گاهی راوی پس از پایان مصاحبه، مطالبی را صرفاً در اختیار مصاحبهکننده و بدون ضبط و ثبت مطرح میکند و گاهی این اطلاعات در جریان مصاحبه ضبط میشوند. در هر دو حالت، مصاحبهکننده موظف به رعایت امانتداری و حفظ اسرار راوی است.
تهیه گزارش برای صدا و سیمای خراسانخاطرهای از ستوانیکم محمد محتشمیپوریکی از اقدامات ما در واحد عقیدتی سیاسی لشکر 77 خراسان، تهیه گزارش و مصاحبههای صوتی و تصویری برای پخش از تلویزیون بود. به واحدهای مختلف لشکر میرفتیم و با رزمندگان مصاحبه میکردیم. اما چون دستگاه فیلمبرداری در آن سالها نیاز به برق مستقیم داشت، نمیتوانستیم آن را میان رزمندگان در خطوط مقدم جبهه ببریم.
خاطرات داوود مولاییداوود مولایی، رزمنده سالهای دفاع مقدس، مهمان دویستوهشتادونهمین برنامه شب خاطره (اسفند 1396) بود. او درباره اعزام به منطقه کردستان همراه دو همکلاسی خود خاطره گفت. مولایی گفت: «وقتی برادرم شهید شد، به خانهمان آمدند و گفتند حسن زخمی شده و بروید بیمارستان او را ببینید. آقای قربانی آمد به من گفت حسن شهید شده است، برو عکسهایش را بیاور.
وقتي براي ما مينويسيد...
وقتي براي هفتهنامه الکترونيکي تاريخ شفاهي مطلبي مينويسيد، دوست داريم نکتههايي را در نظر بگيريد. اين هفتهنامه نوشتهها و دانستههاي ما را درباره مباحث مهم؛ خاطرهگويي، خاطرهنگاري، يادداشتنويسي روزانه، سفرنامهنويسي، وقايعنگاري، روزشمار نويسي و... نشان ميدهد. حتي براي زيرشاخههاي رشته تاريخ هم جا باز کردهايم؛ و چشم به راه خبرها، گزارشها، مصاحبهها، مقالهها، يادداشتها و... شما هستيم. خوب است نام و فاميلتان را کامل بنويسيد. سابقه علمي و نشاني الکترونيکي را هم حتماً بنويسيد، چکيده مقالهها هم که جاي خود دارد! به ما اجازه بدهيد دستمان براي ويرايش، اصلاح، چينش و ترجمه مطالب شما باز باشد. در اينباره با خودتان هم مشورت خواهيم کرد. دلمان ميخواهد شأن علمي و ادبي تاريخ شفاهي و اين هفتهنامه، با نوشتههاي متين و موقر شما حفظ شود. حيف است خداي نکرده قلممان از دايره اخلاق بيرون برود. |
 عبور از آخرین خاکریز – 32 جالب اینجاست که این سربازان در توجیه عمل خود میگفتند: «احتمال دارد اموالی زیر این چوبها مخفی شده باشد». واقعاً چه عذر بدتر از گناهی! حتی پرسنل همین واحدهای نظامی، از چوب، آهن و مصالح ساختمانی سرقتشده از منازل متروکه، برای ساختن سنگرها و قرارگاهها استفاده کردند. حال که نیروهای عراقی با شهرهای خودشان چنین معاملهای میکنند این تصور پیش میآید که با شهرهای اشغالی ایران چه رفتاری خواهند داشت؟ به طور حتم رفتارشان زشتتر و غیرانسانیتر خواهد بود، چیزی که به تجربه ثابت شده است، تمامی منازل، دکانها، ادارات دولتی، بانکها، بیمارستانها و حتی گاهی مساجد شهرهای ایران مورد چپاول قرار گرفت.    |