بررسی تفاوت‌ها در روش تاریخ شفاهی انقلاب و جنگ

تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی و تاریخ شفاهی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، هر دو از ارکان بنیادین ثبت روایت‌های غیر رسمی از دو دوره حساس تاریخ معاصر ایران هستند. اما آیا روش‌های گردآوری، مصاحبه و تدوین در این دو حوزه یکسان هستند؟ اگرچه در ظاهر و گاهی در اجرا بسیاری از پژوهشگران و تدوین‌گران از الگوهای روش‌شناختی مشابه در هر دو حوزه استفاده می‌کنند، در عمل تفاوت‌های عمیق و بنیادینی میان این دو وجود دارد که تعمیم یک روش به هر دو حوزه، نه‌تنها دقیق نیست، بلکه می‌تواند به تحریف روایت یا حذف صداهای مهم بینجامد.

پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی

100 سؤال/38

در تدوین نهایی تاریخ شفاهی با لهجه‌ و گویش‌ محلی چگونه رفتار کنیم؟

لهجه و گویش، بخش جدایی‌ناپذیر تاریخ شفاهی هستند و ثبت روایت‌ها با زبان محلی، علاوه بر حفظ اصالت روایت، به صیانت و احیای گویش‌ها و لهجه‌های بومی نیز کمک می‌کند. با این حال، در تدوین نهایی که هدف آن ارائه متنی روان و منطبق با زبان معیار است، تداوم استفاده از لهجه محلی ممکن است درک متن را برای مخاطبان دشوار سازد.

اخبار تاریخ شفاهی خرداد 1405

به گزارش سایت تاریخ شفاهی ایران، «خبرهای ماه» عنوان سلسله گزارشی در این سایت است. این گزارش‌ها نگاهی دارند به خبرهای مرتبط با موضوع سایت در رسانه‌های مکتوب و مجازی. در ادامه خبرهایی از خرداد 1405 را می‌خوانید.

خاطرات علی‌اصغر جهان‌بخش

علی‌اصغر جهان‌بخش، خلبان دوران دفاع مقدس، مهمان دویست‌وهشتادوپنجمین برنامه شب خاطره (آبان 1396) بود. او درباره یکی از مأموریت‌های هوایی خاطره گفت. جهان‌بخش گفت: «ما تمام محاسبات را انجام داده بودیم. سرعت موشکی که برای انهدام میگ ‌25 قرار می‌‌دادیم، باید با سرعت هواپیما یکی بود. در غیر این صورت، هدف رد می‌شد و موشک به آن نمی‌خورد.

وقتي براي ما مي‌نويسيد...
وقتي براي هفته‌نامه الکترونيکي تاريخ شفاهي مطلبي مي‌نويسيد، دوست داريم نکته‌هايي را در نظر بگيريد.
اين هفته‌نامه نوشته‌ها و دانسته‌هاي ما را درباره مباحث مهم؛ خاطره‌گويي، خاطره‌نگاري، يادداشت‌نويسي روزانه، سفرنامه‌نويسي، وقايع‌نگاري، روزشمار نويسي و... نشان مي‌دهد. حتي براي زيرشاخه‌هاي رشته تاريخ هم جا باز کرده‌ايم؛ و چشم به راه خبرها، گزارش‌ها، مصاحبه‌ها، مقاله‌ها، يادداشت‌ها و... شما هستيم.
خوب است نام و فاميل‌تان را کامل بنويسيد. سابقه علمي و نشاني الکترونيکي را هم حتماً بنويسيد، چکيده مقاله‌ها هم که جاي خود دارد!
به ما اجازه بدهيد دست‌مان براي ويرايش، اصلاح، چينش و ترجمه مطالب شما باز باشد. در اين‌باره با خودتان هم مشورت خواهيم کرد.
دل‌مان مي‌خواهد شأن علمي و ادبي تاريخ شفاهي و اين هفته‌نامه، با نوشته‌هاي متين و موقر شما حفظ شود. حيف است خداي نکرده قلم‌مان از دايره اخلاق بيرون برود.

عبور از آخرین خاکریز - 22

من و دیگر نظامیان محترم معتقدیم که 5 تا 6 ساعات برای انجام چنین مأموریتی توسط ارتش ایران که مجهز به بهترین و مدرنترین انواع سلاح‌ها و تجهیزات بود، کافی به نظر می‌رسید، با این همه فرماندهان نظامی ایران اعم از منطقه‌ای یا مرکزی هیچگونه واکنشی از خود نشان ندادند. این مسئله را چگونه می‌توان تفسیر کرد؟ می‌توان یکی از احتمالات زیر را برای تشریح این مسائل گنگ و پیچیده تصور کرد: 1ـ شاید دیپلمات ایرانی تصور می‌کرد که زره‌پوش‌ها و تانک‌های مستقر در آن منطقه قصد تفریح، کسب انرژی و یا صید آهو و کبوتر داشتند! یا اینکه تانک‌ها، ماشین‌های باری روکش‌دار بودند! و به همین خاطر به موردی برنخورد تا مسئولین کشوری را مطلع سازد، ممکن است این را به حساب حسن‌نیت او بگذاریم. در غیر این صورت بدون شک او با عراق همکاری می‌کرد.