| شماره 742 | 20 خرداد 1405 |
روایت نخستین جایزه کتاب دفاع مقدسگفتوگو با محمدقاسم فروغی جهرمیمحمدقاسم فروغی جهرمی، اولین مدیر ادبیات بنیاد حفظ آثار، از شکلگیری نخستین دوره انتخاب بهترین کتاب دفاع مقدس میگوید. او روایت میکند که چگونه با پیشنهاد به مهدی چمران، ۳۳۸ اثر منتشرشده میان سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۹ را جمعآوری کردند و با چالشهای تعریف گونههای ادبی و داوری آثار مواجه شدند.
تاریخ شفاهی و تابآوری اجتماعی در زمانهای سختزمانهای سخت اعم از جنگ، نسلکشی، آوارگی اجباری، همهگیری یا خشونت ساختاری، سیل و زلزله اغلب با انباشت خاطرات سخت همراهند که به دلیل ترس، فشارهای روحی، محرومیت اجتماعی یا فقدان بستر مناسب، ناگفته میمانند. تاریخ شفاهی بهمثابه روشی گفتوگومحور و مبتنی بر عاملیت راوی، کارکردهای منحصربهفردی در مواجهه با این بحرانها دارد.
پاسخ کارشناسان به سؤالات تاریخ شفاهی100 سؤال/34در تدوین متن تاریخ شفاهی تا چه اندازه مجاز به استفاده از شیوههای روایتپردازی (هرچند ساده) هستیم؟روایتپردازی در تاریخ شفاهی یعنی تدوینکننده به توصیف و تحلیل روایت بپردازد و تخیلات ذهنی خود را مکتوب نمایند. به نظر میرسد در آثاری که صرفاً در زمینه تاریخ شفاهی تولید میشوند، روایتپردازی چندان مطلوب نیست؛ زیرا تدوینکننده نسبت به وفاداری در متن اصلی احساس مسئولیت دارد و هرگونه دستبرد در روایت، نوعی تحریف در تاریخ محسوب میشود
خاطرات رحیم افشاررحیم افشار، رزمنده دفاع مقدس و راوی کتاب «سایه تاک»، مهمان دویستوهشتادوچهارمین برنامه شب خاطره (مهر1396) بود. او درباره پاتک دشمن در سالگرد تأسیس حزب بعث عراق خاطره گفت. نبوی گفت: «بنده حقیر، یادگار یازده نفر از مجموعه پرسنلی هستم که 1362 وارد دسته خمپاره 120 میلیمتری شدند و 1367 که جنگ تمام شد، دو نفر از جمع یازده نفر باقی مانده بودیم.
وقتي براي ما مينويسيد...
وقتي براي هفتهنامه الکترونيکي تاريخ شفاهي مطلبي مينويسيد، دوست داريم نکتههايي را در نظر بگيريد. اين هفتهنامه نوشتهها و دانستههاي ما را درباره مباحث مهم؛ خاطرهگويي، خاطرهنگاري، يادداشتنويسي روزانه، سفرنامهنويسي، وقايعنگاري، روزشمار نويسي و... نشان ميدهد. حتي براي زيرشاخههاي رشته تاريخ هم جا باز کردهايم؛ و چشم به راه خبرها، گزارشها، مصاحبهها، مقالهها، يادداشتها و... شما هستيم. خوب است نام و فاميلتان را کامل بنويسيد. سابقه علمي و نشاني الکترونيکي را هم حتماً بنويسيد، چکيده مقالهها هم که جاي خود دارد! به ما اجازه بدهيد دستمان براي ويرايش، اصلاح، چينش و ترجمه مطالب شما باز باشد. در اينباره با خودتان هم مشورت خواهيم کرد. دلمان ميخواهد شأن علمي و ادبي تاريخ شفاهي و اين هفتهنامه، با نوشتههاي متين و موقر شما حفظ شود. حيف است خداي نکرده قلممان از دايره اخلاق بيرون برود. |
 عبور از آخرین خاکریز - 18 شاید برخی در نتیجهگیری شتاب به خرج بدهند و مدعی شوند که ایران به هر حال تجاوز را آغاز کرد و با گسترش دامنه تشنج طی روزهای یک الی چهار سپتامبر موجبات شروع جنگ را فراهم ساخت، ولی از یک سو با نگرشی به حوادث ماه ژوئن که پیش از این ذکر شد و همچنین نکات مبهمی که در بمباران شهر خانقین نهفته است، متوجه حقایق خواهیم شد. انسان وقتی میشنود خسارات وارده به شهر بزرگی نظیر خانقین که مدت 14 ساعت زیر آتش توپخانه قرار داشت از تعداد کمی کشته و مجروح تجاوز نمیکند، در شگفت میماند. در مورد ساختمانها و ملکها صادقانه بگویم جز شکاف بزرگی در سقف ساختمان فرمانداری خانقین ـ که بر اثر اصابت خمپاره قبل از شروع ساعت کار اداری بوجود آمده بود ـ ضایعات دیگری مشاهده نکردم.    |